سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي ( مترجم : ساعدي )
392
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي )
تن از محدثاناند : « مزّى » ، « ذهبى » ، « عراقى » و « ابن حجر عسقلانى » . « ذهبى » شب دوشنبه سوم ذيقعده سال 748 هجرى در دمشق در مدرسهء ام صالح وفات يافت و در مقبره باب صغير مدفون گرديد . و « تقى الدين سبكى » كه او را شيخ خود معرفى كرده است ، بر جنازهء او نماز گزارد . « تفسير القرآن » مسمّى به « جامع البيان » تأليف « ابو جعفر محمد بن جرير طبرى » متوفى 310 هجرى ، مطبعهء كبراى بولاق ، مصر ، سال 1323 هجرى . شرح حال او را پيش از اين آورديم . « تفسير القرآن » موسوم به « الكشّاف عن حقايق غوامض التنزيل » تأليف « محمود بن عمر زمخشرى » متوفى 528 هجرى ، طبع چاپخانه مصطفى محمد ، مصر ، سال 1356 هجرى . « جار الله ابو القاسم محمود بن عمر بن محمد خوارزمى معتزلى » از علماى بنام اوائل قرن ششم هجرى است . « زمخشرى » به مكه مشرف شد و مدت زمانى در آنجا زندگى كرد و به « جار الله » ملقب گرديد . در يكى از سفرهايى كه داشت بر اثر سرماى شديد يك پايش را از دست داد و با پاى چوبين حركت مىكرد . كتابهاى چندى تأليف كرده و برخى از آنها معروف است : « اساس البلاغه » ، « ربيع الابرار » ، « الفائق » و « المفصل » كه كتاب درسى علم نحو است و مكرر به طبع رسيده است . معروفترين كتاب او ، « كشّاف » در تفسير قرآن كريم است كه در چهار جلد به طبع رسيده است . فاضلى در مدح او گفته است : ان التفاسير فى الدنيا بلا عدد و ليس فيها العمرى مثل كشّاف ان كنت تبغى الهدى فالزم قرائته فالجهل كالداء و الكشّاف كالشافى از اشعار اوست در اراتمندى به خاندان پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله :